Menu TR

S360Mag

31 December

Avrupa Yeşil Mutabakat'ın Enerji Sektörüne Etkileri

2050 yılında karbon-nötr bir ekonomiye ulaşmayı hedefleyen Avrupa Birliği'nin çeşitli planlar geliştirdiği sektörlerden biri de enerji sektörü. Vonder Leyen önderliğindeki Avrupa Komisyonu, görevde kalacağı 5 yıl için Avrupa Yeşil Anlaşması’nın temel öncelikli alanlarından birini enerji olarak tanımlıyor. Avrupa ekonomisine bakıldığında enerji üretiminin, tahvilinin ve dönüşümünün AB’deki toplam salımların %75’inin kaynağı olduğu görülmektedir. Bu kapsamda Avrupa Komisyonu, Şubat 2015’te, gelecekteki potansiyel iklim değişikliği politikalarına uygun olacak şekilde Enerji Birliği (Energy Union) adı altında bir strateji açıkladı. Bu strateji sonucunda, konutlara ve şirketlere daha sürdürülebilir, güvenli ve karşılanabilir enerji hizmeti sunulmasını amaçlıyor. Enerji Birliği stratejisi 5 temel başlık içeriyor: 
 
1. Enerji Güvenliği: Avrupa Birliği’nin enerji kaynaklarının çeşitliliğini artırmak ve daha verimli enerji kullanımının sağlanması
2. İç Entegre Piyasası: Gerekli altyapı desteği sunularak, AB içerinde enerji dolaşımını teknik ve regülatif engeller olmaksızın mümkün kılmak, bu sayede Avrupa’daki aktörlerin rekabet seviyesinin arttırılması
3. Enerji Tasarrufu:Enerji tüketiminin azaltılması yoluyla kirliliği azaltmak ve ithal enerji alımını azaltarak Avrupa içindeki enerji kaynaklarının korunması
4. Ekonominin Karbonsuzlaştırılması:Yatırımcıları, sürdürülebilir yatırımlara teşvik etmek ve iklim mücadelesi kapsamında küresel bir anlaşmaya varmak
5. Araştırma, İnovasyon ve Rekabet: Özel sektörle entegre bir biçimde düşük karbon teknolojilerinin desteklenmesi, bu alandaki araştırma ve çalışmalara finansman sağlanması. 

Bununla birlikte, 2019 itibarıyla AB, Tüm Avrupalılar için temiz enerji paketi (Clean energy for all Europeans package) oluşturdu ve bu kapsamda üç temel öncelik belirledi: Kaynakların güvenliği, finansal karşılanabilirlik ve sürdürülebilirlik.1 Oluşturulan enerji politikası kapsamında 2015 yılında yayınlanan ve yeşil dönüşüm için temel politika aracı olarak belirlenen Enerji Birliği stratejisinin uygulanmasında da önemli bir adım atılmış oldu. Tüm Avrupalılar için temiz enerji paketi içerisinde yönergeler barındırıyor. Avrupa Birliği ülkelerinin bu yönergeleri 1-2 yıl içerisinde ulusal yasalarına entegre etmesi bekleniyor. Avrupa Yeşil Mutabakatı, Enerji Birliği stratejisi ve Tüm Avrupalılar için temiz enerji paketi doğrultusunda AB komisyonu 2021 yılına kadar gerekli mevzuatı hazırlamayı ve kanunlaştırmayı planlıyor. Bununla birlikte 2023 yılı itibarıyla üye ülkeler ulusal iklim ve enerji planlarını hazırlayacak.2
 
Tüm Avrupalılar için temiz enerji paketi kapsamında üye ülkelerden beklentiler şöyle;
 
- Binaların Enerji Performansı: Avrupa Birliği’nde binalar, enerji tüketiminin %40’ı, CO2 salımlarının ise %36’sından sorumlu. Bu kapsamda AB, iklim hedeflerine ulaşmak amacıyla binalardaki enerji performansını artırmayı planlıyor. Bu kapsamda Binaların Enerji Performansı Direktifi ile birlikte, geçiş süreci içerisinde enerji sektörünün yanı sıra inşaat sektörünün yapması gerekenlere dair kriterler belirliyor ve önerilerde bulunuyor.
- Yenilenebilir Enerji: 2030 yılında enerji kaynaklarının %32’sini yenilenebilir enerjiye dönüştürmek isteyen AB, Yenilebilir Enerji Direktifi ile birlikte yol haritasını ortaya koyuyor.
- Enerji Verimliliği: Sera gazı salımlarına etkisi itibarıyla 2030 yılında %32,5 enerji verimliliği hedefi koyan AB, bu hedefi doğrultusunda Enerji Verimliliği Direktifini açıkladı.
- Yönetim Düzenlemeleri: Paket, dirençli bir enerji yönetim sistemi oluşturmayı planlıyor. Bu kapsamda her üye ülkeden 2021-2030 yıllarını kapsayacak şekilde 10 yıllık ulusal enerji ve iklim planı hazırlanması bekleniyor.
- Elektrik Piyasaları Regülasyonu: Paketin bu kısmı, AB Elektrik piyasalarında yenilenebilir enerjiye daha büyük bir pay ayıracak. Aynı zamanda sınır aşırı enerji altyapılarının geliştirilmesiyle AB genelinde entegre bir enerji piyasası kurulması hedefleniyor.
 
Enerji Sektöründe Yeşil Dönüşüm için AB’nin Planladığı Başlıca Aksiyonlar
 
Avrupa Birliği Komisyonu, yeşil dönüşüm kapsamında 2030 ve 2050 hedeflerini belirlemiş, bu hedefler doğrultusunda strateji ve regülasyonların yanında alınması gereken aksiyonları da ortaya koymuştur. Sera gazı salımlarının %72,8’ini3 enerji sektörüne borçlu olan Türkiye, AB’nin tasarladığı eylem planlarından kendi enerji endüstrisini daha yeşil ve sürdürülebilir hale getirmek adına faydalanabilir. 

- Akıllı Sektör Entegrasyonu: Bu strateji kapsamında elektrik, gaz, binalar, endüstri ve ulaşım gibi çeşitli enerji sektörleri karbon salımlarını azaltmak amacıyla entegre edileceklerdir. Bu doğrultuda, fosil yakıtların kullanımı, yenilenebilir elektrik enerjisi ile yer değiştirecek, elektrifikasyonun mümkün olmadığı alanlarda düşük karbon yakıtlar kullanılacak.
- Açık Deniz ve Yenilenebilir Enerji: Açık denizde bulunan rüzgârın kuvvetini ve dalgaların hareketiyle birlikte ortaya çıkan enerjinin, modern teknolojilerle birlikte kullanıma sunulması planlanıyor.
- Karbon nötr hedefi doğrultusunda devamlılığı sağlamak için, enerji altyapısında var olan düzenleyici çerçeve (regulatory framework) revize edilecek. Bu kapsamda, krizlere karşı dayanıklı ve daha entegre bir enerji altyapısı kurmak amacıyla ortaya konulan Trans-European Networks For Energy Regulation(TEN-E), Avrupa Yeşil Mutabakat’ının beklentileri doğrultusunda, 2020’i sonuna kadar yeniden yapılandırılacak.
- Avrupa Yeşil Mutabakatı ile birlikte tüm enerji tedarik zincirlerinde, temiz enerjinin ulaşımını kolaylaştırmak ve binalardaki enerji tasarrufunu artırmak adına dijitalleşme teşvik edilecek.
Enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi kadar, üretilen enerjinin depolanması da önemli bir konu. Bu kapsamda Avrupa Birliği Komisyonu ‘Bataryalar için Stratejik Aksiyon Planı’(Strategic Action Plan on Batteries) geliştirmekle birlikte enerji depolama kapasitesini artırmayı planlıyor.

1 Simson, K., Delivering the Green Deal in the Europe energy sector, 2020.
2 Clean Energy, The European Green, December 2019.
3 TÜİKTürkiye’de Sektörlere Göre 2016 Yılı Sera Gazı Emisyonları

SHARE: