Menu TR

S360Mag

12 February

ÇSY etkilerini ölçmek imkansız mı?-

*Bu haberi 3 dakikada okuyabilirsiniz.

Şirketlerin hayatta kalmaya devam edebilmesi için dünya üzerindeki etkilerini düşünmeleri ve yönetmeleri gerektiği konusundaki bilinç, şirketler, yatırımcılar ve hissedarlar nezdinde giderek artıyor. Bunun kanıtlardan biri de küresel çapta profesyonel olarak yönetilen varlıkların üçte birinin (yaklaşık 30 trilyon dolar) Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ÇSY) kriterlerine tabi olması.

Sürdürülebilirlik artık en önemli hedef olarak tanımlanıyor ve bu amaca ulaşmanın yolunun da ÇSY faaliyetlerini ve etkilerini ölçmekten geçtiği düşünülüyor. Bu kriterleri ölçmenin ve puanlamanın şirketlerin performanslarını iyileştirmek için önemli bir teşvik sağlayacağı konusunda çoğu kişi hemfikir.
Ancak, şu anda sahip olunan ÇSY ölçme yöntemleri dar bir bakış açısına sahip. Bu yüzden de şirketlerin sosyal ve ekonomik sistemlerinin karmaşıklığını yansıtmakta yetersiz kalıyor. Peki bu yöntemleri iyileştirmek için neler yapabiliriz?

Dikkat: Ölçümler yanıltıcı olabilir!

ÇSY ölçüm sistemleri, yönetim kurullarında yer alan kadın sayısı gibi girdi olarak nitelendirebileceğimiz ölçüleri yakalamada oldukça başarılı. Ancak, girdileri yakalayan ölçüm sistemleri sonuçları (çeşitlilik içeren karar verme süreçleri) ve etkileri (kararlar sonucu yaratılan sosyal değer) ölçme noktasında yetersiz kalıyor. Bunun yerine bir neden-sonuç ilişkisi kurarak yönetim kurulunda kadın sayısının artmasının daha iyi sonuçlar getireceği varsayılıyor. Bu yüzden doğru iç görüleri yakalayabilmek ve süreçleri doğru anlamak için rakamlara odaklanmanın ötesinde neden ve nasıl gibi sorularla daha derin bir düşünme biçimine sahip olmak gerekiyor.

Ölçümlerin bizi yanıltma ihtimali olan bir başka alan da neden-sonuç ilişkisine odaklanıp problemlere yanlış çözüm üretme durumu. Buna örnek olarak 1970’lerde Amerikan hükümetinin otomobil üreticilerini daha yüksek yakıt tasarrufuna sahip araçlar üretmesi konusunda zorunlu tutması verilebilir. Hükümet salımları düşürmek için belli bir standart belirleyerek şirketlerin performansını bu standartlara göre ölçmeye başladı. Ancak, binek araçlara, kamyonetlere kıyasla daha sıkı tasarruf standartları koyulduğu için otomotiv sektörü kısa bir süre sonra üretimlerini büyük bir oranda SUV tipi araçlara kaydırdı. Bu durum hem salımların istenen oranda düşmesini engelledi hem de trafik kazaları gibi beklenmeyen olumsuz etkilere yol açtı. Bu örnekte görüldüğü gibi karmaşık süreçlerin yalnızca küçük bir kısmına odaklanmak, yanlış çözümler üretilmesine yol açabiliyor.

Bir diğer yanlış varsayım ise daha kolay ölçülebilen metriklerin daha değerli olduğunun düşünülmesi. CO2 eşdeğeri salımlar buna örnek verilebilir. Kolay ölçülmesinin yanı sıra tek bir sayı kullanılarak çeşitli sera gazı salımlarının yarattığı etki yansıtılabiliyor. Ayrıca CO2 eşdeğeri salımlar ölçüldükten sonra karbon fiyatı cinsinden paraya dönüştürülebiliyor, bu da şirketler ve faaliyetler arasında karşılaştırma yapmayı mümkün kılıyor. Ancak biyoçeşitlilik ve habitat üzerinde meydana gelen etkileri ölçmek ise çok daha güç. Hangi şirketin/faaliyetin biyoçeşitliliğin azalması üzerinde, ne kadar etkisi olduğunu ölçmek çok çeşitli faktörlerin devreye girmesi nedeniyle karmaşık bir süreç yaratıyor.        

Ölçümlerin ötesinde bir yaklaşım mümkün mü?

ÇSY ölçümlerinin çeşitli konularda yetersiz kalması şirketlerin bu ölçümleri yapmasına engel olmamalı. Öte yandan bahsedilen bütün bu endişeler doğrultusunda ölçümler yapılırken farklı faktörler de göz önünde bulundurulmalı.

İç görülere odaklanmak: Altta yatan süreçleri anlayabilmek için şirketler odak faaliyet alanlarıyla ilgisi olan konuları derinlemesine incelemeli ve etkilerini artırmak için neden-sonuç ilişkilerini daha iyi anlamaya çalışmalı.
Daha geniş bir bakış açısına sahip olmak: Daha uzun vadeli düşünmek için geniş bir bakış açısına sahip olmak önemli. Bunun için paydaşların farklı bakış açılarını dikkate alması, organizasyonel sınırların dışına çıkması ve sistematik konulara iş birlikçi yaklaşması gerekiyor.
Öğrenerek gelişmeye devam etmek: Yalnızca ölçümlere bağlı kalmadan, sosyal değer yaratacak bir amaç uğruna çalışmaya ve harekete geçmeye devam edilmeli.
 

SHARE: