Menu TR

S360Mag

15 December

Avrupa Yeşil Mutabakat'ın Tarım ve Gıda Sektörlerine Etkileri


Farm to Fork- Tarladan Sofraya ve Biyoçeşitlilik Stratejileri:1
 
- Avrupa Yeşil Mutabakat Çağrısındaki Tarladan Sofraya stratejisi gelecek 30 yıl içerisinde Avrupa Birliğinin bir nevi tarım ve gıda stratejisinin temelini oluşturuyor. Gıda üretimini, nakliyesini, dağıtımını, pazarlamasını ve tüketimini kapsayan gıda zincirinin, bağlı olduğu kara, tatlı su ve deniz ekosistemlerini koruyarak çevresel etkinin azaltılması komisyonun Tarladan Sofraya stratejisinin önemli bir parçası. Komisyonun bu hedeflerine ek olarak, iklim değişikliğini hafifletmeye ve etkilerine uyum sağlamaya yardımcı olmak; arazi, toprak, su, hava, bitki ve hayvan sağlığı ve refahını korumak ve biyolojik çeşitlilik kaybını azaltmak da bu çerçevenin öne çıkan hedefleri.
 
- Tarladan Sofraya stratejisi ile gübre ve antibiyotik kullanımının yanı sıra pestisit gibi tarım kimyasallarını kullanımını önemli ölçüde azaltmaya yönelik aksiyonlar alınması hedefleniyor. Pestisitlerin kullanımının 2030’a kadar %50 azaltılmasıve gübre kullanımının %20 azaltılmasıile gübre kullanımı kaynaklı besin kaybının %50 azaltılması hedefleniyor. Çiftlik hayvanları ve su ürünleri yetiştiriciliğinde antibiyotik kullanımının ise %50 azaltılmasıhedefler arasında. Avrupa Komisyonu yasama tedbirleri almak da dahil olmak üzere paydaş diyaloğuna dayalı olarak bu azaltım hedefleri için çalışacak.
 
- 2030’a kadar tarım arazilerinin en az %25'inin organik tarım yöntemleri kapsamında olması ve agro-ekolojik uygulamalarda önemli ölçüde artış hedefleniyor. Hızla büyümesi beklenen organik tarım sektörünün değişen doğasını yansıtacak yeni organik mevzuat, tüketici güveninin korunmasını hedeflerken çiftçiler için adil rekabeti garanti etmeyi amaçlıyor. AB iç pazarında ve ticaret gerçekleştirilen ülkelerde kalite özelliklerini teşvik ederek tarım sektörünü destekleyen AB tarımsal gıda teşvik politikası önemli bir gelişme. 2021 yılı için Komisyon, politika kapsamında organik tarıma 40 milyon avroluk özel bir bütçe ayırmayı planlıyor.
 
- Komisyon, geliştireceği zorunlu paket önü etiketlemesi doğrultusunda gıda ürünlerinin beslenme, iklim, çevresel ve sosyal yönlerini kapsayan sürdürülebilir bir gıda etiketleme çerçevesi de sunacak. Etiketleme girişimine ek olarak desteklenen pazarlama stratejileri ile AB yüksek standartlarına ilişkin farkındalığının artacağı ve AB üreticileri için ek ihracat fırsatları yaratacağı düşünülüyor.
 
- AB, sürdürülebilir gıda sistemlerine yönelik küresel bir hareketi desteklemek için diğer ülkeler ve uluslararası oyuncularla iş birliği yapacağını belirtiyor. Horizon Europe kapsamında gıda, biyo-ekonomi, doğal kaynaklar, tarım, balıkçılık, su ürünleri yetiştiriciliği ve çevre konularında Ar-Ge'ye 10 milyar avro yatırım yapılacak. Bilgi aktarımı önemli bir madde olacak.
 
- Tarladan Sofraya stratejisi sürdürülebilir gıda tüketimini, uygun fiyatlı ve herkes tarafından kolayca erişilebilen sağlıklı gıdayı teşvik edecek. AB Komisyonu, tüketicilerin sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme biçimlerini benimsemelerine ve gıda israfını azaltmalarına yardımcı olacak eylemler önerecek. Komisyon aynı zamanda, gıdanın kaynağı, besin değeri ve çevresel ayak izi gibi ayrıntılar hakkında dijital araçlar da dahil olmak üzere tüketicilere daha iyi bilgi vermenin yeni yollarını araştıracak. Tarladan Sofraya stratejisi, çiftçilerin değer zincirindeki konumunu iyileştirmeye yönelik öneriler de içerecek.
 
- AB, metan stratejisi doğrultusunda tüm ilgili sektörlerde ve tüm ortak ülkelerde metan salımının azaltılmasını ele almak için küresel olarak yol göstermeyi amaçlıyor. Şirketler tarafından sektör spesifik metan salımlarının ölçümü ve raporlanması için adım atılması planlanıyor. Tarımsal üretim ve gıda sektörü en çok metan salımı yapan sektör olarak ön plana çıkıyor.
 
Ambalaj ve Plastik:2
 
- Komisyon’un 2030 itibarıyla her türlü ambalaj ve paketlemenin biyolojik olarak çözünür ve bitki bazlı plastiklerden sağlanması yönünde uygulamaları teşvik edeceği ve tek kullanımlık plastiklere yaptırımlar getireceği vurgulanıyor.
 
- Döngüsel ekonomi ile, tüketicilerin yeniden kullanılabilir, dayanıklı ve onarılabilir ürünleri almaları yönünde şirketlere teşvik edici yaptırımlar uygulanması planlanıyor. 
 
- Tüketicilerin yeşil badanaya (greenwashing)maruz kalmadan, daha sürdürülebilir seçimler yapması yönünde güvenilir, doğrulanabilir bilginin sağlanması hedefleniyor.
 
- Atık üretiminin azaltılması için sürdürülebilir ürün politikasının uygulanması gündemde. 
 
- Stratejik değer zincirlerinde, yatırımların ve endüstrinin iş birliği içinde olmasına yönelik yeni yollar geliştirilmesi gündemde yer alıyor. 
 
Ticaret:1
 
- Ülkeler, AB’nin hedeflerini göz önüne alıp kendi hedeflerini daha ileriye taşımazsa ve hedefler arasında seviye farklıkları devam ederse, Komisyon seçilen sektörlerde karbon sızıntısını (carbon leakage) azaltmak için bir “Sınırda Karbon Düzenlemesi(SKD)” (Carbon Border Adjustment Mechanism) önerecek. AB, bu vergi mekanizması ile, ticari partnerlerini de emisyon azaltımına yönlendirmeyi planlıyor. Mekanizmanın nasıl işleyeceği ve hangi sektörlere yönelik uygulanacağı henüz belirgin hale gelmemiş olsa da AB sınırından girecek malların karbon içeriği –eğer geldikleri ülkede vergilendirilmemiş veya fiyatlandırılmamışsa– fiyatlanacak, geldikleri ülkede fiyatlanmışsa o fiyat AB’de geçerli olan karbon fiyatından düşülerek ayarlama yapılacak. Böyle bir vergi uygulaması, AB ile ticarette düşük emisyonlu ülkeleri, yüksek emisyonlu ülkelere göre daha avantajlı bir konuma getirebilir.
 
- SKD altında karbonun ton fiyatı, güncel değeri olan 30 avro/tCO2eve SKD devreye girdiğinde ulaşması beklenen 50 avro/tCO2edüzeyinde fiyatlandığında Türkiye tarım sektötürünün ihracatının maruz kalabileceği toplam karbon maliyeti sırasıyla yaklaşık olarak 90 Milyon avrove 150 milyon avroolabileceği ön görülüyor. Olası maliyetin AB ihracatı oranı incelediğinde yüzdesel olarak en çok gelir kaybı yaşayacak sektörler arasında tarım da bulunuyor.

1 Farm to Fork Strategy, European Comission.
2 EU Circular Economy Action Plan, European Comission.
 

SHARE: